Ikasturte honetan zehar garatuko den entzute aktiboko eta aniztasuneko espazioa dugu, euskal hezkuntza sistemaren berdintasuna, inklusioa eta kalitatea sendotzeko helburuarekin. Lehen bi saioek jada eman dituzte bere fruituak: Euskadiko eskolen segregazioari buruzko diagnostiko partekatua aurkeztea.
Eskola Bikaina Denontzat, berdintasunaren, inklusioaren eta hezkuntza-kalitatearen mahaia, berrogeita hamar eragile inguruk osatutako foroa da; bertan, ikasle guztientzako kalitatezko hezkuntza bermatzeko elkarlanean dihardute. Datozen hilabeteetan, neurri iraunkor eta bideragarriak adostuko dira, hezkuntza-sistema eraldatu, eskolen segregazioa murriztu, emaitzak hobetu eta eskola-eraginkortasuna sendotzeko.
Ekimen hau Imanol Pradales lehendakariak sustatu du, eta Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak koordinatzen du. Bigarren edizioa egin berri du, non Euskadiko eskolen segregazio-egoerari buruzko diagnostikoa partekatu den. Horrela, urrats bat gehiago ematen da berdintasun handiagoko, inklusiboago eta eraginkorragoa den eskola bat eraikitzeko bidean, ikasleen emaitzak hobetzeko helburuarekin.
Aldaketek eskaintzen dituzten aukerak baliatuz
Euskal hezkuntza-sistemak aldaketa demografiko eta sozial sakonek markatutako egoera bati egin behar dio aurre. Bi datuk testuingurua argi erakusten dute: azken bi ikasturteetan, jaiotza-tasaren jaitsieraren ondorioz, 13.000 matrikula gutxiago izan dira hasierako etapetan. Bestalde, 2020-2021 ikasturtean 2.500 ikasle berri sartu ziren ikasturtea hasita zegoela, eta iaz kopurua 8.000ra igo zen. Ikasle horietako asko beste herrialde batzuetatik datoz, ibilbide akademiko etenekin, euskararik gabe —eta batzuetan gaztelaniarik ere gabe—, eta laguntza-beharrizan bereziekin.
Egoera horren aurrean, paktu hau espazio plural gisa planteatzen da, erronkak bideratzeko, zailtasunak aukera bihurtzeko eta ikasleak erabaki guztien erdigunean jartzeko. Mahaia Euskal administrazio publikoek, hezkuntza-sistemako eragileek, sindikatuek, unibertsitateek, ikastetxe itunduen patronalek, alderdi politikoek eta gizarte-erakundeek osatzen dute.
Parte-hartze plurala
Parte-hartzaileen artean, besteak beste, EUDEL, Biltzen, Euskadiko Eskola Kontseilua, Hezkuntza Ikuskaritza, ISEI-IVEI, familien eta ikasleen elkarteak (EHIGE, Fapacne, Apnabi), baita inklusioan eta hezkuntza-eskubideetan espezializatutako erakundeak (UNICEF, Save the Children, Plena Inclusión, Eusko Ikaskuntza) ere badaude. Era berean, EHU, Deusto, Mondragon Unibertsitatea eta BAM unibertsitateek parte hartzen dute, sare publikoaren eta itunduaren ordezkaritza duten erakundeekin batera.
Eskola Bikaina Denontzat prozesua 2025-2026 ikasturte osoan zehar garatuko da, hiru fase jarraitan banatuta: diagnostikoaren onarpena; Ikuspegia, Misioa, Balioak eta Printzipioak adostea; eta jarduera-eremuak eta neurriak zehaztea.
Prozesuaren amaiera ikasturtearen bukaerarako aurreikusten da, elkarrizketa eta kontraste bidezko ibilbide baten ondoren, benetako eragina izango duten akordio eraginkorrak lortzeko helburuarekin —berdintasunean, inklusioan eta euskal hezkuntza-sistemaren eraginkortasunean.